AI w motoryzacji można dziś spotkać u projektantów, na linii montażowej i w kokpicie. Toyota używa jej przy szkicowaniu nadwozia, BMW przy kontroli montażu, a w Mercedesie CLA można z nią porozmawiać o miejscu, do którego się jedzie. Jest jeszcze czwarty adres, najbardziej wymagający: droga. Tam o wartości systemu decyduje to, jak zachowa się na widok rowerzysty za zaparkowaną furgonetką.

AI w motoryzacji ma dłuższą historię niż ChatGPT

Latem 1995 roku z Pittsburgha ruszył na zachód Pontiac Trans Sport ekipy Carnegie Mellon University. W eksperymencie „No Hands Across America” komputer sterował kierownicą przez około 98 proc. trasy liczącej prawie 4600 km. Ludzie obsługiwali gaz i hamulec. Kamera patrzyła na jezdnię, a oprogramowanie RALPH szukało w obrazie wskazówek, gdzie przebiega pas. Jeszcze wcześniej, pod koniec lat 80., zespół z tej uczelni pracował nad ALVINN, systemem uczącym sieć neuronową kierowania na podstawie danych z czujników.

Dziś z kolei samochód może korzystać z podobnego pomysłu na znacznie większą skalę. Model uczy się z przykładów, jak wygląda pieszy, krawędź jezdni albo brakujący element na zdjęciu z fabryki. Model językowy uczy się z kolei operować na języku. Pod wspólną nazwą „AI” mieszczą się więc narzędzia o różnych zadaniach. Płynna rozmowa z kokpitem i dobre rozpoznawanie pieszych to dwie osobne umiejętności.

W biurze projektowym AI dostaje szkic i zadanie z fizyki

Wyobraźmy sobie projektantkę, która narysowała niski przód i mocno zarysowane błotniki. Aerodynamik chce wygładzić fragment nadwozia, bo w tym miejscu przepływ powietrza zaczyna sprawiać kłopoty. Dlatego trzeba znaleźć formę, z którą oboje mogą żyć. W 2023 roku Toyota Research Institute pokazał metodę, w której do modelu generującego warianty nadwozia trafiają zarówno szkic, jak i ograniczenia inżynierskie. W pokazanym badaniu jednym z najważniejszych kryteriów był opór aerodynamiczny.

Różnica jest praktyczna. Można wcześniej sprawdzić, czy obiecujący kierunek ma szansę pogodzić wygląd auta z fizyką, a odrzucone pomysły odpadają, zanim zespół spędzi nad nimi kolejne tygodnie. Później przychodzi czas na dokładniejsze symulacje i próby. Ładna wizualizacja nie odpowie przecież na pytanie, czy lusterka zaczną szumieć przy autostradowej prędkości. Z punktu widzenia kupującego ciekawsze od obrazka wygenerowanego w kilka sekund jest to, ile sensownych wariantów inżynierowie zdążą porównać.

Podobny rachunek czasu dotyczy baterii. W badaniu opublikowanym w 2020 roku zespół ze Stanford, MIT i Toyota Research Institute szukał sposobu szybkiego ładowania ogniw, który możliwie mało skraca ich życie. Uczenie maszynowe pomagało przewidywać trwałość z wcześniejszych danych i wybierać następne warianty do sprawdzenia. To ważne, bo testy starzenia wymagają wielu cykli ładowania i rozładowania. Dzięki temu AI pomagała zdecydować, który eksperyment przeprowadzić następny.

W fabryce liczy się też to, co widać pod maską

Na linii BMW w Ratyzbonie kolejne samochody mogą mieć różne wyposażenie. Lista kontroli może się więc zmienić przy następnym egzemplarzu. W pilotażu GenAI4Q BMW pokazało narzędzie, które dobiera kontrole do konkretnego auta i podaje je pracownikowi na urządzeniu mobilnym. W zakładzie w Spartanburgu BMW stosuje z kolei AIQX do kontroli wizualnej i akustycznej. Raz będzie chodziło o obraz, innym razem o dźwięk, który odbiega od wzorca.

Pracownik zakładu BMW w Ratyzbonie sprawdza wynik kontroli na telefonie przy linii montażowej

Jeszcze wcześniej można sprawdzić, czy dobrze zaprojektowano samą fabrykę. BMW i NVIDIA opisały planowanie zakładu w węgierskim Debreczynie w cyfrowym bliźniaku. To wirtualna kopia zakładu, w której da się przejść przez przyszłą linię i sprawdzić, jak pomieszczą się maszyny, stanowiska i trasy dostaw. W takim projekcie sama symulacja też się przydaje. AI można dołożyć tam, gdzie trzeba wyłapać wzorzec w danych lub przejrzeć za dużo wariantów, żeby wygodnie robić to ręcznie.

Co dziś potrafi AI w samochodzie?

Najlepszy test asystenta głosowego jest przyziemny. Zamiast poprosić go o wiersz o rondzie, powiedz: „Znajdź ładowarkę po drodze. Najlepiej taką, przy której można coś zjeść”. Potem dopytaj: „A następna?”. Jeżeli system pamięta początek rozmowy, korzysta z aktualnej mapy i potrafi wstawić przystanek do trasy, oszczędza kilka dotknięć ekranu. Jeżeli tylko odczytuje ładnie brzmiącą odpowiedź, nadal trzeba samemu ustawić nawigację.

W elektrycznym Mercedesie CLA pod nazwą MBUX Virtual Assistant pracuje kilka narzędzi. Według polskiego oddziału marki ChatGPT oparty na GPT‑4o i wyszukiwarka Bing obsługują pytania o świat, a Google Gemini pomaga w zadaniach związanych z celami podróży. Za wykonaniem polecenia odpowiada jednak integracja z jego oprogramowaniem. Dobry system sam wybiera, skąd wziąć odpowiedź. Kierowcy wystarczy przycisk na kierownicy albo komenda głosowa.

Kokpit Mercedesa CLA z cyfrowymi zegarami i ekranem centralnym MBUX

Volkswagen rozwiązał to po swojemu. IDA nadal obsługuje część poleceń w samochodzie, a jeśli pytanie wykracza poza jego wiedzę, może skorzystać z Cerence Chat Pro, który używa m.in. ChatGPT. Co ważne, według Volkswagena ChatGPT nie otrzymuje danych pojazdu. W komunikacie z premiery na liście języków tej funkcji były m.in. niemiecki i czeski. Przy zakupie w Polsce warto sprawdzić język tej konkretnej usługi. Polskie menu w radiu niewiele mówi o tym, jak odpowie warstwa AI.

Kierowca Volkswagena korzysta z asystenta głosowego IDA w kokpicie

Jakie samochody mają ChatGPT, Gemini, Groka lub Alexę+?

Stan na listopad 2026 r. W tabeli są wdrożone funkcje oraz zapowiedzi z podanymi rynkami. Przy konkretnym egzemplarzu liczą się wersja systemu, wyposażenie, kraj i pakiet usług online.

Samochód lub platforma Asystent i model AI Co można z nim zrobić
Mercedes-Benz CLA nowej generacji MBUX Virtual Assistant z GPT‑4o, Bingiem i Gemini Zadawać pytania, dopytywać i szukać celów w nawigacji. Dostępność poszczególnych funkcji zależy od rynku i konfiguracji.
Volkswagen Golf, Tiguan, Passat i nowsze modele ID. z odpowiednimi multimediami IDA z Cerence Chat Pro i ChatGPT Obsługiwać funkcje auta głosem i zadawać szersze pytania. Trzeba sprawdzić obsługiwany język oraz usługi VW Connect.
DS Automobiles z DS IRIS SYSTEM IRIS z ChatGPT Zadawać pytania w podróży. Producent wymienił Polskę i język polski w komunikacie o wdrożeniu.
Wybrane Tesle, m.in. kompatybilne egzemplarze Modelu Y Grok Rozmawiać z asystentem. Na obsługiwanych wersjach można także używać wybranych komend nawigacji i ustawień kabiny. Liczą się sprzęt, kraj i oprogramowanie.
BMW iX3 nowej generacji BMW Intelligent Personal Assistant z technologią Amazon Alexa+ Rozmawiać z autem i obsługiwać jego funkcje głosem. BMW wskazało Niemcy i USA jako pierwsze rynki w drugiej połowie 2026 r.
Kompatybilne auta z Android Auto, Google built-in lub Apple CarPlay Google Gemini Korzystać z rozmowy głosowej w ramach danej platformy. Google ogłosiło wdrożenie w CarPlay w listopadzie 2026 r. Zakres poleceń zależy od platformy.

Android Auto i CarPlay przenoszą część funkcji telefonu do kokpitu. Z kolei Google built-in oznacza usługi Google wbudowane w multimedia samochodu. To istotna różnica, gdy chce się korzystać z nawigacji bez podłączania telefonu albo gdy oczekuje się, że asystent coś zmieni w samym aucie. Aplikacja może dobrze podsumować wiadomość i jednocześnie nie mieć dostępu do sterowania temperaturą. Dlatego takie uprawnienia zależą od integracji.

Kto prowadzi, kiedy w samochodzie pracuje AI?

Asystent głosowy może ustawić cel podróży. System wspomagania jazdy musi w tym samym czasie wiedzieć, gdzie kończy się pas, czy auto obok zaczyna zjeżdżać i jak mocno zwolnić. W zależności od konstrukcji korzysta z kamer, radarów, lidaru lub ich kombinacji. Modele rozpoznają sytuację albo pomagają przewidywać, co za chwilę może zrobić inny uczestnik ruchu. Nawet przy tej samej nazwie handlowej zakres pomocy może się różnić w zależności od rynku.

Poziom 2 i poziom 3. Różnica za kierownicą

Tesla sama klasyfikuje FSD (Supervised) jako system poziomu 2. Auto może wspierać kierowanie i zmianę prędkości, a kierowca musi stale nadzorować jazdę i reagować. W artykule o wdrożeniu systemu Tesli w Finlandii opisaliśmy, jak ważny jest kraj dopuszczenia. Zakres funkcji konkretnego samochodu w Polsce warto sprawdzić osobno. Nazwa pakietu w aplikacji i dostępność jego poszczególnych funkcji to dla kupującego dwa oddzielne pytania.

Po nazwach modeli też można rozpoznać, czym zajmuje się AI. Grok należy do warstwy rozmowy i obsługi auta. Tesla opisuje FSD jako osobny system jazdy wykorzystujący własne modele oparte na obrazie z kamer. W przypadku CLA NVIDIA zapowiedziała rozszerzone wspomaganie jazdy na rynek USA z oprogramowaniem DRIVE AV. W tym rozwiązaniu model uczony na danych pomaga prowadzić, a obok pracuje osobny zestaw mechanizmów bezpieczeństwa. Oprogramowanie do jazdy i MBUX działają w tym samym samochodzie, lecz wykonują zupełnie różną pracę.

Mercedes oferował w Niemczech inny rodzaj automatyzacji w Klasie S i EQS. DRIVE PILOT, system poziomu 3, dopuszczono tam w określonych warunkach na autostradzie do 95 km/h. Po aktywacji system przejmuje zadanie prowadzenia w zakresie przewidzianym dla tej funkcji. Kierowca musi być gotowy przejąć sterowanie, gdy samochód tego zażąda. 95 km/h to część opisu warunków pracy, obok rodzaju drogi i sytuacji na niej. Wjechanie na dowolną autostradę z taką prędkością samo w sobie nie uruchomi trybu.

Jazda bez kierowcy w określonym obszarze

W robotaksówce Waymo obowiązki rozkładają się jeszcze inaczej. Pasażer jedzie bez kierowcy w obszarze obsługiwanym przez usługę. Waymo publikuje dane o zdarzeniach i porównania z ruchem prowadzonym przez ludzi w regionach, gdzie działa. Granice obszaru mają tu znaczenie. Dobrze przetestowana usługa w wybranych miastach mówi sporo o tych trasach, a niewiele o pierwszym porannym przejeździe przez zaśnieżoną wieś na Podlasiu.

Jakiej AI można oczekiwać w kolejnych samochodach?

Więcej pomocy z instrukcją i planowaniem podróży. Dobra odpowiedź na pytanie o kontrolkę powinna opierać się na instrukcji konkretnego auta i wskazać, co zrobić dalej. Podobnie z ładowaniem. Większą wartość od recytowania katalogowego zasięgu ma propozycja postoju, która uwzględnia stan baterii, objazd i aktualną dostępność stacji. Tu decyduje jakość danych, do których asystent ma dostęp. Jeśli nie zna stanu ładowarki, powinien umieć powiedzieć to wprost.

Ekrany i czerwone oświetlenie kokpitu Mercedesa CLA widziane od strony pasażera

Więcej scenariuszy do przetestowania

W 2026 roku Waymo opisało model generujący scenariusze do testowania jazdy. Zamiast czekać, aż flota spotka rzadki układ zdarzeń w naturze, zespół może odtworzyć go w symulacji i sprawdzić kilka wersji. Co się stanie, gdy widoczność pogorszy deszcz, ruch zasłoni duży pojazd, a po drugiej stronie ulicy będzie odbywał się remont? Symulator daje więcej okazji do zadania takich pytań. Później odpowiedzi trzeba porównać z tym, co dzieje się na prawdziwej drodze.

Szersze możliwości, wdrażane kraj po kraju

Na salonie w Paryżu XPENG pokazał europejskiej publiczności przejazdy z systemem NGP opartym na VLA 2.0. Producent rozwija model, który łączy dane o scenie z decyzjami o ruchu auta, i zapowiadał międzynarodowe wdrażanie od 2027 r. Pokaz i plan wdrożenia wyznaczają kierunek. Dla kierowcy w Polsce rozstrzygające będzie, jakie funkcje trafią do jego egzemplarza i gdzie będzie mógł ich użyć.

Co warto sprawdzić przed zakupem auta z AI?

Na jeździe próbnej wystarczą trzy zadania. Poproś po polsku o dodanie postoju do już ustawionej trasy. Zadaj drugie pytanie bez powtarzania całego kontekstu. Na koniec poproś o konkretną rzecz w kabinie, np. zmianę temperatury po stronie pasażera. Przy okazji dopytaj, które funkcje działają bez zasięgu oraz co zostanie po zakończeniu bezpłatnego pakietu usług. Spróbuj też znaleźć ustawienie prywatności. Asystent, który sięga po kalendarz albo lokalizację, powinien jasno pokazywać, z czego korzysta.

Przy systemach jazdy pytania są inne. Na jakich drogach działa dany tryb? Kto nadzoruje manewr? Jak samochód komunikuje, że trzeba przejąć kierownicę? Odpowiedzi są ważniejsze od wspólnej etykiety „AI”. W codziennym aucie chętnie widziałbym asystenta, który raz dobrze zrozumie „dodaj postój po drodze”, a potem da mi spokojnie jechać. A za najlepiej wykonaną pracę w tym aucie może odpowiadać system, którego nigdy nie zobaczę. Ten z fabryki, który pomógł wychwycić źle zamocowaną część, zanim samochód wyjechał z hali.

Zdjęcia i ilustracje: materiały prasowe Mercedes-Benz, BMW Group, Volkswagen AG.